ต่อมไขมัน: คืออะไร? สำคัญแค่ไหน

ต่อมไขมัน
Reading Time: 2 minutes

ทุกคนรู้กันไหมคะว่า บนผิวของเรานั้น มีระบบโครงสร้างที่ซับซ้อน และมีกระบวนการทำงานในการดูแลรักษาผิวของเรา ตามกลไกของธรรมชาติได้หลายรูปแบบ โดยหนึ่งในนั้นมีสิ่งที่เรียกว่า ต่อมไขมัน ซึ่งเป็นต่อมบนผิวชนิดหนึ่งที่มีความสำคัญต่อผิว ซึ่งต่อมไขมันของมนุษย์นั้น จะอยู่ในชั้นหนังแท้ หรือเรียกอีกอย่างว่า Dermis มีหน้าที่ในการสร้างซีบัม หรือความมันออกมาตามรูขุมขนบนผิว เพื่อสร้างความชุ่มชื่น เพื่อการกันน้ำ และ ป้องกันแบคทีเรีย ซึ่งต่อมไขมันนี้พบทุกส่วนยกเว้นฝ่ามือและฝ่าเท้า เรียกง่าย ๆ ว่าส่วนไหนบนร่างกายที่มีรูขุมขน เจ้าตัวต่อมไขมันเองนี่แหละที่คอยบำรุงดูแล และรักษาความชุ่มชื้นอยู่เบื้องหลัง แต่ในสภาพอากาศเมืองไทยที่ร้อนอบอ้าว อาจทำให้เกิดความผิดปกติในการทำงานของต่อมไขมัน มีผลให้ผลิตซีบัมออกมามากเกินปกติ จนทำให้หลายคนประสบปัญหาความมัน จนอาจให้เกิดสิวประเภทต่าง ๆ ทั้งบนใบหน้าและร่างกาย แล้วแบบนี้ตกลงว่าเจ้าต่อมไขมันที่อยู่ในร่างกายเรานั้น จะเป็นมิตร หรือเป็นศัตรูต่อผิวกันแน่ วันนี้เราลองมาหาคำตอบกันค่ะ ว่าต่อมไขมันคืออะไร จำเป็นต่อผิวมากแค่ไหนกัน

 

ต่อมไขมัน คือ

ต่อมไขมัน เป็นหนึ่งในกระบวนการของโครงสร้างผิวที่มีอยู่ในร่างกายของมนุษย์ทุกคน ซึ่งโดยปกติแล้ว มนุษย์เราจะมีโครงสร้างผิวอยู่สามชั้น นั่นก็คือ

  • Epidermis (ชั้นหนังกำพร้า) เป็นผิวชั้นนอกสุดของผิวหนัง ส่วนมากประกอบด้วย เซลล์ที่ตายแล้ว ทำหน้าที่ในการเป็นเยื่อห่อหุ้มร่างกาย และ รองรับการเสียดสี
  • Dermis (ชั้นหนังแท้) เป็นชั้นกลางที่ถือว่าเป็นจุดหลักในการทำงานของผิวหนัง ประกอบด้วยเซลล์ประสาท เส้นประสาท เส้นเลือด ต่อมเหงื่อ ต่อมไขมัน และเซลล์ต่าง ๆ อีกมากมาย
  • Hypodermis (ชั้นใต้ผิวหนัง) ชั้นนี้ส่วนใหญ่เป็นไขมันครับ ทำหน้าที่ในการรับแรงกระแทก เป็นฉนวนกันอุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลง และยึดเหนี่ยวระบบผิวหนังไว้กับร่างกาย

ซึ่งต่อมไขมัน หรือd Sebaceous Glan จะอยู่ในชั้นหนังแท้ มีหน้าที่คอยผลิตซีบัม หรือที่รู้จักกันในนามของความมัน ขึ้นมาตามรูขุมขนบนร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นใบหน้า ลำตัว ศีรษะ หรือทุกส่วนที่มีรูขุมขน ยกเว้นบริเวณฝ่ามือ หรือฝ่าเท้า ต่อมไขมันจะผลิตซีบัมเพื่อปกป้องความชุ่มชื้นของผิว และกันสิ่งสกปรกแบคทีเรียจากมลภาวะต่าง ๆ ที่มากระทบนั่นเอง

 

ต่อมไขมันสำคัญอย่างไร 

ต่อมไขมันมีหน้าที่ผลิตซีบัม ที่นับเป็นสิ่งที่สำคัญต่อผิว เพราะเปรียบเสมือนเป็นมอยเจอร์ไรเซอร์ผิวที่ร่างกายสร้างได้เองโดยธรรมชาติ เสมือนเกราะป้องกันผิวตามกลไกของร่างกาย อีกทั้งยังสามารถกันสิ่งสกปรกแบคทีเรียได้อีกด้วย หากร่างกายขาดต่อมไขมัน ที่ทำการผลิตซีบัม ก็จะเกิดผลกระทบเป็นลูกโซ่ นั่นคือ ผิวที่ขาดเกราะป้องกันจากธรรมชาติ ซึ่งจำเป็นต้องหาปัจจัยภายนอกเข้ามาทดแทน ซึ่งหากทดแทนได้ไม่ดีพอ จะส่งผลกระทบให้ผิวแห้งขาดน้ำ บอบบาง จนเกิดปัญหาผิวต่าง ๆ ตามมามากมาย

 

 

ไขมัน

 

 

ต่อมไขมัน และ ปัญหาผิว

แม้ต่อมไขมันจะคอยทำหน้าผิดซีบัม เพื่อรักษาสมดุลบนผิวแล้ว กลับกันหากต่อมไขมันมีการทำงานที่ผิดปกติ ก็อาจส่งผลต่อผิว และปัญหาผิวต่าง ๆ ได้ โดยปัญหาผิวที่มักเกิดขึ้นได้บ่อยจากต่อมไขมัน รวมถึงวิธีดูแลรักษา มีดังต่อไปนี้

  • ปัญหาต่อมไขมันอักเสบ (Seborrheic Dermatitis) เป็นปัญหาผิวเรื้อรัง อาการแสดงอาจพบเป็นรังแค โดยมากกว่า 50% ในผู้ใหญ่มักพบปัญหารังแค ขุยแห้งสีเหลืองบริเวณหนังศีรษะ นอกจากนั้นอาการเป็นขุยสีเหลืองยังพบได้ในบริเวณอื่น โดยเฉพาะบริเวณที่มีต่อมไขมันเป็นจำนวนมาก เช่น ใบหน้า คิ้ว รอบดวงตา หู จมูก แก้ม มักมีสาเหตุจากการทำงานผิดปกติของกระบวนการผลัดเซลล์ใต้ผิว ซึ่งวิธีดูแลรักษา คือการใช้ผลิตภัณฑ์ที่อ่อนโยน และไม่รบกวนผิวนั่นเอง
  • ปัญหาผิวมัน ที่เกิดจากการทำงานผิดปกติของต่อมไขมัน ทำให้ผลิตซีบัมออกมามากจนเกินผิดปกติ ซึ่งมักมีสาเหตุมาจากกรรมพันธุ์ สภาพแวดล้อม ฮอร์โมน ความเครียด ชีวิตประจำวัน หรือพื้นสภาพผิวของแต่ละบุคคล ซึ่งเมื่อร่างกายผลิตซีบัมออกมามากผิดปกติ ก็อาจทำให้เกิดปัญหาผิวตามมา ไม่ว่าจะเป็นผิว สิว ความมันต่าง ๆ โดยวิธีรักษา อาจจะพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินสภาพผิว หรือใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีความอ่อนโยน และเหมาะสมต่อผิวใน ณ ขณะนั้น
  • ต่อมไขมันโต (Sebaceous Hyperplasia) มีสาเหตุมาจากการที่ร่างกายผลิตไขมันไม่สม่ำเสมอ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเมื่ออายุมากขึ้น จนเกิดการสะสมของน้ำมันจากต่อมไขมันจำนวนมาก โดยส่วนใหญ่มักปรากฏให้เห็นบริเวณหน้าผาก แก้ม จมูก หน้าอก บริเวณใกล้หัวนม และถุงอัณฑะ บางกรณี ต่อมไขมันโตนี้ยังอาจเกิดขึ้นกับทารกได้เช่นเดียวกันในบริเวณริมฝีปากซึ่งเป็นผลจากพันธุกรรม โดยลักษณะคือจะมีเม็ดสีขุ่น ๆ บริเวณต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นใบหน้า หรือลำตัว ไม่ควรกด และบีบเคล้นเอง ควรพบแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญในการใช้วิธีหัตถการรักษา เช่น การเลเซอร์ การจี้ด้วยไฟฟ้า เป็นต้น
  • โรคเซ็บเดิร์ม หรือ ชื่อเต็ม โรค Seborrheic Dermatitis ผื่นผิวหนังอักเสบชนิดหนึ่งที่พบได้บ่อยในสังคมไทย และยังไม่ทราบแน่ชัดถึงสาเหตุหลักในการเกิดโรค เป็นโรคที่มีภาวะผิวหนังอักเสบจากต่อมไขมันในชั้นผิวหนัง ถือเป็นโรคเรื้อรัง โดยจะมีตัวกระตุ้นที่จะทำให้เกิดได้ เช่น อากาศในหน้าร้อน ที่ทำให้ผื่นขึ้นบริเวณใบหน้าหรือลำตัว โดยโรคดังกล่าวจะมีระดับความรุนแรงที่แตกต่างกันออกไป ที่มีสาเหตุหลายอย่างด้วยกัน เช่น ระดับของฮอร์โมนที่แปรปรวน หรือจากเชื้อยีสต์ เชื้อราบางตัว รวมถึงจากพันธุกรรม และสิ่งแวดล้อม เป็นโรคเรื้อรังที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่สามารถป้องกันให้เกิดซ้ำน้อยที่สุดได้ โดยสามารถหาวิธีด้วยการทานยา หรือเข้าการรักษาจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
  • ปัญหาจากสภาพอากาศ โดยต่อมไขมันจะทำงานผิดปกได้ทั้งในอากาศร้อน และอากาศเย็น โดยในอากาศร้อนนั้น ต่อมไขมันจะสร้างซีบัมมากออกมาจนผิดปกติ จนอาจให้เกิดปัญหาผิว สิว ความมัน และสิ่งสกปรกจากมลภาวะต่าง ๆ ที่มาเกาะความมัน กลับกันในอากาศเย็นและแห้ง จะทำให้ต่อมไขมันมัน ผลิตซีบัมออกมามากผิดปกติเหมือนกันเพื่อรักษาความชุ่มชื้นของผิว ดังนั้นวิธีจะรักษา และต่อสู้กับสภาพอากาศ คือการรักษาสมดุลของผิวไว้สม่ำเสมอ ไม่ว่าจะเป็นการดูแลทั้งจากภายใน และภายนอก การบำรุง รวมถึงระดับฮอร์โมน และความเครียดอีกด้วย

 

วิธีการดูแลต่อมไขมันให้ไม่เกิดปัญหาผิว

  • หลีกเลี่ยงสภาวะต่าง ๆ ที่เป็นการกระตุ้นให้มีการผลิตซีบัมมากเกินผิดปกติ ไม่ว่าจะเป็นสภาพแวดล้อม ระดับฮอร์โมน ความเครียด สิ่งสกปรกต่าง ๆ เป็นต้น
  • การดูแลตัวเองจากภายใน ดื่มน้ำในปริมาณที่สมควร ออกกำลังกายพอเหมาะ นอนหลักพักผ่อนให้เพียงพอ กินอาหารที่มีประโยชน์ ทำให้สุขภาพจิตดีขึ้นและลดความเครียด
  • แม้จะมีเกราะป้องกันผิวจากธรรมชาติแล้ว ก็ไม่ได้แปลว่าจะละทิ้งการบำรุงผิว ควรหา เซรั่ม หรือ มอยเจอร์ไรเซอร์ บำรุงเพิ่มเติมที่เหมาะสมแต่สภาพผิว งดการใช้สารเคมีที่อาจทำให้ผิวมีความระคายเคือง รวมไปถึงทาครีมกันแดดให้ถูกวิธีเป็นประจำสม่ำเสมอ เพื่อให้ผิวมีความสมดุล และแข็งแรงมากยิ่งขึ้น
  • หากต่อมไขมันที่ทำงานผิดปกตินั้นรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน ควรพบแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญการในการรักษาทั้งจากภายในและภายนอก

 

ไขมัน

 

 

สรุป ต่อมไขมัน

ต่อมไขมัน เป็นอีกหนึ่งกระบวนการในโครงสร้างของผิว ซึ่งมีความสำคัญอย่างมากต่อผิวของคนเรา เรียกได้ว่าไม่สามารถขาดไปได้ แต่กลับกันหากมีการทำงานของต่อมไขมันที่มีความปกติ ก็อาจทำให้เกิดปัญหาผิวตามมา แต่ด้วยเพราะการรักษาดูแลต่อมไขมัน ต้องทำทั้งภายในและภายนอก ดังนั้นสิ่งที่เราสามารถทำได้ คือการดูแลผิว สร้างความสมดุล ไม่ทำอะไรที่เป็นการรบกวน เช่น การผลัดเซลล์ผิวแรง ๆ หรือใช้ผลิตภัณฑ์ที่อาจก่อให้เกิดความระคายเคือง รวมไปถึงการปรับเปลี่ยนวิธีชีวิต ที่อาจจะส่งผลกระทบให้ต่อมไขมันทำงานผิดปกติ เช่น ความเครียด สภาพอากาศ หรือฮอร์โมนที่ความเปลี่ยนแปลงเป็นต้น ซึ่งถ้าหากต่อมไขมันทำงานผิดปกติจนรบกวนชีวิตประจำวัน ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ และปรับสมดุลตามพื้นสภาพผิวของแต่ละบุคคลกันต่อไป

 

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว นโยบายคุกกี้ และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

ยอมรับทั้งหมด
จัดการความเป็นส่วนตัว
  • เปิดใช้งานตลอด

บันทึกการตั้งค่า